فناوري هاي نوين در ساخت توپ فوتبال يورو 2008

زمين چمن نداريد؟ مي توان از زمين هاي خاکي يا حتي در کوچه پس کوچه ها يا هر مکان سرپوشيده و روباز ديگري نيز بازي کرد. دروازه نداريد؟ چند تکه سنگ و آجر هم مي تواند کار يک دروازه را بکند. داور نداريد؟ اصلاً بازي فوتبال به داور نياز ندارد. همبازي نداريد؟ اشکالي ندارد روپايي بزنيد. کفش فوتبال نداريد؟ مهم نيست مي توان از کفش هاي کتاني معمولي استفاده کرد. اصلاً پابرهنه بازي کنيد. توپ فوتبال نداريد؟ اين ديگر يک معضل مهم است که نه مي توان ناديده گرفت و نه مي توان چيزي را جايگزين آن کرد. در تمام دنيا توپ مهم ترين رکن بازي فوتبال است. به همين دليل زمان، انرژي، پول و پژوهش هاي بسياري صرف شد تا يک توپ فوتبال بسيار کارآمد در رقابت هاي يورو 2008 عرضه شود تا برترين بازيکنان جهان بتوانند به بهترين وجه هنرهاي خود را عرضه کنند. پيش از آنکه رقابت هاي سال 2006 به پايان برسد، آديداس تلاش براي ساخت توپ رسمي بازي هاي يورو 2008 را آغاز کرد. اين توپ که «يوروپاس گلوريا» نام دارد، هم اکنون نمادي از کاربردهاي علم و فناوري در عرصه ورزش محسوب مي شود. آديداس که يکي از بزرگ ترين شرکت هاي توليدکننده لوازم ورزشي در جهان است، در «شين فلد» يک «آزمايشگاه فوتبال» دارد که پژوهش هاي مربوط به طراحي و ساخت يوروپاس در آنجا انجام مي شود. يوروپاس براي آنکه بتواند به عنوان توپ رسمي رقابت هاي اروپا پذيرفته شود، راه درازي را پيمود. طي مراحل طراحي و توليد اين توپ (که بيش از دو سال طول کشيد) آزمايش هاي بسياري در دانشگاه لافبروي انگلستان با نمونه هاي اوليه آن انجام شد. روبات ها به آن ضربه زدند و در نهايت بازيکنان کيفيت آن را آزمايش کردند.بازيکناني که اين توپ را آزمايش کردند تاييد کردند سرعت اين توپ بيشتر از ديگر توپ هاست و پيش از آنکه به تور دروازه برسد، مسير مستقيمي را طي مي کند. به ادعاي کارشناسان اين ويژگي ها اتفاقي نيست، بلکه محصول فناوري به کار رفته در توليد آن است.يوروپاس نيز همانند ديگر توپ هاي آديداس 14 تکه دارد که براي ساخت آن از فناوري پيوند حرارتي استفاده شده است. از اين فناوري براي ساخت توپ «تيم گيست» (که در رقابت هاي سال 2006 به کار رفت) نيز استفاده شد. در اين روش به جاي آنکه تکه هاي توپ را به هم بدوزند، به روش گرمايي به يکديگر پيوند مي دهند و متصل مي کنند. به همين دليل اين توپ کاملاً ضد آب و استفاده از آن در هر وضعيت آب و هوايي آسان است. از سال 1970 تا سال 2002 توپ هاي فوتبال را 32 تکه مي ساختند اما اکنون توپ هاي فوتبال را 14 تکه مي سازند. کم شدن تکه هاي توپ باعث مي شود که توپ شکلش را بهتر حفظ کند. از طرف ديگر از آنجايي که تعداد قطعات اين توپ کمتر است، هنگام ضربه نسبت به توپ هاي 32 تکه کمتر تغييرشکل مي دهد، در نتيجه انرژي ضربه را موثرتر دريافت مي کند. اين انرژي به سرعت حرکت توپ تبديل مي شود، بنابراين هم سرعت آن نسبت به توپ هاي ديگر بيشتر است و هم حرکت آن در مسير مستقيم است.آديداس طي 40 سال گذشته يکي از برترين توليدکنندگان توپ بوده است و قراردادهايي با يوفا و فيفا دارد. مهم ترين ويژگي اين شرکت استفاده از فناوري هاي جديد در ساخت توپ ها و ديگر وسايل ورزشي است. براي مثال توپ «تانگو» که در سال 1982 عرضه شد، اولين توپي بود که درزبندي هاي ضدآب داشت.با اين همه در ساخت يوروپاس از الياف جديدي استفاده شده است که ساختار سطح آن قابليت هايي دارد که باعث مي شود به کارگيري آن آسان تر شود و بازيکنان بتوانند راحت تر توپ را کنترل کنند. به خاطر همين ساختار سطحي يوروپاس است که دقت پاسکاري ها در زمين افزايش يافته و هدايت توپ آسان تر شده است. هرچند اين توپ به نظر بسياري از کارشناسان از ويژگي هاي فني مناسبي برخوردار است، اما شايد چندان هم محبوب دروازه بانان نباشد. ينس لمان دروازه بان آلمان مي گويد؛ «مدتي طول مي کشد تا به اين توپ عادت کنم.» جيان لوييجي بوفون دروازه بان ايتاليا هم چندان از کارکرد اين توپ خرسند نيست. وي که به نظر برخي برترين دروازه بان جهان است، مي گويد؛ «شايد مدتي طول بکشد تا به آن عادت کنم، اما مهم نيست. من در هر صورت توپ را مهار مي کنم.» نام اين توپ نيز معناي نماديني دارد. يوروپاس از يک طرف به ميزباني دو کشور اتريش و سوئيس براي اين بازي ها اشاره مي کند، از طرف ديگر هم يادآور پاس هاي بازيکنان در زمين چمن است. گذشته از اينها اين نام بازگوکننده علاقه هواداراني است که براي تماشاي تيم محبوب شان به اين دو کشور سفر مي کنند. کلمه «گلوريا» نيز در نام اين توپ تداعي کننده همه افتخاراتي است که نصيب تيم برنده خواهد شد. آديداس به فعاليت خود در اين زمينه ادامه خواهد داد و توپ رسمي رقابت هاي جام جهاني 2010 را که در آفريقاي جنوبي برگزار مي شود، خواهد ساخت. امروزه از علم و فناوري در بيشتر بخش هاي فوتبال استفاده مي شود، از ساخت استاديوم ها گرفته تا طراحي، توليد و فروش بليت ها، از ساخت زمين هاي چمني که در زير آن لوله هاي آب گرم نصب است و چمن را هميشه تازه و شاداب نگه مي دارد و در صورت لزوم مي توان در مدت کوتاهي آن را تعويض کرد تا نرم افزارهايي که براي کسب آمار بازي ها به کار مي رود و در تحليل بازي ها کاربرد دارد. اما هميشه توپ در مرکز اين توجه هاي فناورانه بوده است. از جمله جديدترين اين فناوري ها مي توان به تجهيز توپ هاي فوتبال به تراشه هايي اشاره کرد که گذشتن توپ از خط دروازه را خبر مي دهند و کار داور و کمکش را براي تشخيص گل شدن يک ضربه آسان تر مي کنند. (هر چند از اين توپ ها هنوز در بازي هاي رسمي استفاده نمي شود.) هر چند تا پايان بازي ها و مشخص شدن پرافتخارترين تيم زمان زيادي باقي مانده است، اما به نظر مي رسد شرکت آديداس با استفاده از دستاوردهاي علم و تلفيق آن با فناوري هاي نوين و به کارگيري آنها در طراحي و ساخت توپ پيشاپيش در بخشي از اين افتخارها سهيم شده است